I  ROK

PROGRAM ĆWICZEŃ Z  HISTOLOGII  DLA   STUDENTÓW 

KIERUNKU   WETERYNARYJNEGO

W  ROKU  AKADEMICKIM 2017/18    SEMESTR  II

 

26.02.2018 Tkanka nabłonkowa. Ogólna charakterystyka i funkcje nabłonków. Klasyfikacja nabłonków i charakterystyka ich poszczególnych typów. Modyfikacje budowy tkanki nabłonkowej w zależności od pełnionej funkcji. Zróżnicowania powierzchni nabłonków: mikrokosmki i migawki, mechanizm ruchu migawek. Połączenia międzykomórkowe. Blaszka podstawna. Gruczoły - typy budowy i wydzielania (ćwiczenia 3.godz.).

 

05.03.2018  Tkanka łączna właściwa. Charakterystyka chemiczna i strukturalna substancji międzykomórkowej (włókna i istota podstawowa). Pochodzenie, budowa i czynność komórek tkanki łącznej właściwej: komórki włóknotwórcze, komórki uczestniczące w zjawiskach obronnych (plazmocyty, mastocyty, układ makrofagów). Klasyfikacja i charakterystyka odmian tkanki łącznej. Tkanka tłuszczowa. (ćwiczenia 3 godz.)

 

12.03.2018  Tkanki łączne podporowe. Chrząstka: charakterystyka substancji międzykomórkowej, terytoria chrzęstne, typy chrzastki, ich własności mechaniczne, odżywianie i wzrost. Elementy składowe kości – substancja międzykomórkowa i komórki: kom. osteogenne, osteoblasty i osteoklasty. Blaszka kostna, organizacja strukturalna i czynnościowa kości gąbczastej i zbitej. Kości pneumatyczne. Kostnienie na podłożu mezenchymatycznym i chrzęstnym. Wymiana poroża jeleniowatych jako specyficzna forma osteogenezy. Wzrost i przebudowa kości. Podstawy procesu biomineralizacji. Budowa stawu.

Krew i hemopoeza. Osocze. Elementy morfotyczne krwi, ich wartości liczbowe, charakterystyka i przystosowanie do funkcji. Znaczenie granulocytów w procesach obronnych. Limfocyty, ogólna charakterystyka. Monocyty. Płytki krwi/trombocyty. Budowa szpiku krwiotwórczego. Hemopoeza: komórki macierzyste, linie rozwojowe i ich charakterystyka. (ćwiczenia 3 godz.)

 

19.03.2018  Tkanka mięśniowa. Aparat kurczliwy. Klasyfikacja tkanki mięśniowej. Charakterystyka komórek mięśniowych gładkich, włókien mięśniowych szkieletowych i komórek mięśnia sercowego. Podstawy strukturalne i molekularne zjawiska skurczu w mięśniach gładkich i poprzecznie prążkowanych. Struktura sarkomeru, białka kurczliwe, regulatorowe i pomocnicze. Budowa i funkcja kanalików T i siateczki sarkoplazmatycznej. Płytka motoryczna. Organizacja błony mięśniowej gładkiej, mięśnia szkieletowego i mięśnia sercowego wraz z układem przewodzącym. Niemięśniowe komórki kurczliwe. (ćwiczenia 3 godz.)

 

26.03.2018  Tkanka nerwowa. Pojęcie neuronu i charakterystyka jego wyposażenia cytoplazmatycznego. Klasyfikacja komórek nerwowych. Włókna nerwowe i ich typy. Strukturalne i molekularne podstawy przewodnictwa nerwowego. Budowa i typy synaps, przewodnictwo synaptyczne. Typy i czynność komórek neurogleju. Pień nerwowy (nerw obwodowy). Zwój rdzeniowy. Ośrodkowy układ nerwowy: skład istoty szarej i białej, neuralne komórki macierzyste, organizacja rdzenia kręgowego, kory móżdżku i mózgu.

Bariera krew-mózg.(ćwiczenia 3 godz.)

 

09.04.2018  Układ naczyniowy. Elementy składowe ściany  naczyniowej. Śródbłonek, charakterystyka i funkcje. Mechanizmy transportu substancji i migracji leukocytów przez śródbłonek. Angiogeneza. Budowa kapilarów i ich typy. Prekapilary i postkapilary, regulacja przepływu przez łożysko naczyń włosowatych. Naczynia tętnicze: tętnice typu mięśniowego i sprężystego. Naczynia żylne - różnorodność budowy. Warstwy ściany serca

Układ limfatyczny. Komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych: komórki prezentujące antygen, limfocyty T i ich subpopulacje, limfocyty B i NK. Odporność nieswoista, receptory rozpoznające wzorzec. Podstawy reakcji immunologicznych: odpowiedź humoralna i komórkowa. Tkanka limfoidalna. Organizacja grudki chłonnej. Budowa i czynność węzła chłonnego. Śledziona - organizacja miazgi białej i czerwonej, krążenie śledzionowe. Układ nabłonkowo-limfatyczny grasicy u ssaków i torebki Fabrycjusza u ptaków i ich rola jako centralnych narządów limfatycznych. Tkanka limfoidalna błon śluzowych - migdałki.(ćwiczenia 3 godz.)

 

16.04.2018  Skóra i twory skórne. Naskórek - keratynocyty i proces rogowacenia, inne komórki obecne w nakórku (melanocyty, komórki Langerhansa i komórki Merkla) i ich funkcje. Organizacja skóry właściwej i tkanki podskórnej. Gruczoły skóry – budowa i mechanizmy wydzielnicze. Korzeń włosa i twory z nim związane. Inne twory skórne: kopyta, racice, rogi, pazury, pióra i dziób. Unaczynienie i unerwienie skóry, typy zakończeń nerwowych i ich rola. Charakterystyka morfologiczna skóry z różnych okolic ciała. Cechy budowy skóry ptaków i korzeni piór.(ćwiczenia 3 godz.)

                   

23.04.2018  Układ dokrewny. Przysadka mózgowa: podział na część gruczołową i nerwową, związek morfologiczny i czynnościowy przysadki z podwzgórzem, klasyfikacja komórek części gruczołowej, budowa i czynność części nerwowej.

Tarczyca: ogólna organizacja narządu, struktura pęcherzyka tarczycowego, budowa tworzących go komórek, etapy produkcji hormonów, komórki C. Nadnercze. Kora: podział na warstwy, cechy ultrastrukturalne komórek steroidogennych. Rdzeń: komórki chromochłonne, komórkowe aspekty produkcji katecholamin.

Wysepki trzustkowe - typy komórek, ich  charakterystyka ultrastrukturalna i czynnościowa. Przytarczyce – budowa, typy komórek i ich czynność. Szyszynka. System rozsianych komórek dokrewnych (DNES): cechy wspólne, narządowa lokalizacja komórek. .(ćwiczenia 3 godz.)

 

30.04.2018   Układ pokarmowy cz. I. Jama ustna i gruczoły ślinowe. Błona śluzowa różnych rejonów jamy ustnej. Język - brodawki i kubki smakowe, mechanizm percepcji bodźców smakowych. Małe i duże gruczoły ślinowe – budowa i czynność odcinków wydzielniczych i przewodów wyprowadzających. Różnicowa charakterystyka ślinianek. Ogólna budowa zęba: struktura tkanek zmineralizowanych, miazga zęba, ozębna; zęby brachydontyczne i hipsodontyczne. Podstawowe informacje dotyczące rozwoju zęba. (ćwiczenia 3 godz.)

 

07.05.2018  Układ pokarmowy cz. II. Cewa pokarmowa. Ogólna budowa cewy pokarmowej, charakterystyka warstw ściany. Budowa przełyku. Zróżnicowanie budowy żołądka u zwierząt domowych. Organizacja błony śluzowej poszczególnych obszarów żołądka, charakterystyka nabłonka powierzchniowego, gruczołów i ich skład komórkowy. Jelito i jego przystosowanie do funkcji (nabłonek jelitowy, kosmki i krypty jelitowe). Zróżnicowania budowy poszczególnych odcinków jelit. Tkanka limfoidalna cewy pokarmowej. Sploty nerwowe cewy pokarmowej. Komórki dokrewne cewy pokarmowej. Charakterystyka budowy cewy pokarmowej ptaków.(ćwiczenia 3 godz.)

 

14.05.18    Układ pokarmowy cz. III. Duże gruczoły układu pokarmowego. Trzustka - struktura i funkcja części zewnątrzwydzielniczej, charakterystyka odcinka wydzielniczego, komórki gruczołowej i dróg wyprowadzających. Wątroba - organizacja zrazikowa (zrazik w ujęciu klasycznym i czynnościowym). Charakterystyka strukturalna i czynnościowa komórki wątrobowej i jej biegunów. Zatoki wątrobowe i komórki z nimi związane. Krążenie krwi w wątrobie. Wewnątrz- i zewnątrzwątrobowe drogi żółciowe. (ćwiczenia 3 godz.)

 

21.05.2018  Układ rozrodczy żeński cz. I. Jajnik – ogólna organizacja, kolejne stadia rozwoju pęcherzyków jajnikowych, organizacja pęcherzyka Graafa. Atrezja pęcherzyków. Powstawanie, budowa i czynność ciałka żółtego, luteoliza i ciałko białawe. Charakterystyka komórek dokrewnych jajnika. Zrąb jajnika. Jajowód: budowa ściany, charakterystyka nabłonka. Macica: endometrium i myometrium, zmiany błony śluzowej macicy w przebiegu cyklu płciowego. Budowa szyjki macicy. Pochwa: budowa ściany, zmiany nabłonka w trakcie cyklu płciowego. Odmienności budowy i funkcji żeńskiego układu rozrodczego u ptaków.(ćwiczenia 3 godz.)

 

28.05.2018  Układ rozrodczy żeński cz II. Typy łożysk u zwierząt domowych, budowa i funkcja bariery łożyskowej. Typy, budowa i funkcje komórek trofoblastu, komórki doczesnowe. Odmienności budowy łożyska u wybranych zwierząt domowych. Gruczoł mlekowy - ogólna charakterystyka budowy, zmienność zależna od stanu czynnościowego. Struktura odcinka wydzielniczego i komórki wydzielniczej, mechanizmy wydzielania składników mleka, budowa przewodów wyprowadzających.

Układ rozrodczy męski. Jądro - ogólna charakterystyka, budowa kanalika nasiennego. Komórki plemnikotwórcze i spermatogeneza. Budowa plemnika. Komórki Sertolego i ich różnorodne funkcje. Przestrzeń śródmiąższowa jądra: komórki Leydiga. Budowa i czynność dróg  wyprowadzających: kanaliki proste, sieć jądra, najądrze i nasieniowód. Budowa i czynność gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych, gruczołów opuszkowo-cewkowych. Budowa prącia. Charakterystyka męskiego układu rozrodczego ptaków. (ćwiczenia 3 godz.)

 

04.06.2018 Układ oddechowy. Drogi oddechowe – nabłonek i jego skład komórkowy, charakterystyka błony śluzowej. Jama nosowa: błona śluzowa obszaru oddechowego, błona śluzowa obszaru węchowego i jej nabłonek – budowa i czynność. Narząd przylemieszowy. Budowa tchawicy, oskrzeli i oskrzelików. Organizacja miąższu płucnego. Pęcherzyk płucny: typy pneumocytów i ich funkcje, bariera powietrze-krew, surfaktant i jego rola. Makrofagi płucne. Charakterystyka układu oddechowego ptaków: drogi oddechowe, budowa płuc, worki powietrzne. Budowa skrzel u ryb.

Układ moczowy. Nerka – obszary miąższu. Ogólna charakterystyka nefronu i lokalizacja jego odcinków w obrębie miąższu nerki. Budowa ciałka nerkowego, ultrastruktura i mechanizm działania bariery filtracyjnej. Charakterystyka strukturalna i czynnościowa kolejnych odcinków nefronu. Cewka zbiorcza i jej rola w procesie zagęszczania moczu. Aparat przykłębuszkowy – elementy składowe i ich funkcja. Układ naczyń krwionośnych w nerce. Drogi moczowe: moczowód, pęcherz moczowy i jego adaptacja do zmiennej pojemności. Odmienności budowy nerki i dróg moczowych ptaków. .(ćwiczenia 3 godz.)

 

11.06.2018 Narząd wzroku. Ogólna organizacja gałki ocznej, warstwy ściany. Budowa twardówki i rogówki.  Naczyniówka właściwa, struktury związane z akomodacją i adaptacją: ciałko rzęskowe, tęczówka i soczewka. Siatkówka – charakterystyka kolejnych warstw, budowa i czynność fotoreceptorów. Plamka żółta i plamka ślepa. Powieka: spojówka, tarczka i gruczoły. Migotka. Gruczoł łzowy, gruczoł Hardera. Odmienności budowy oka ptaków.

Narząd słuchu i równowagi. Ucho zewnętrzne: małżowina uszna, przewód słuchowy zewnętrzny, błona bębenkowa. Ucho środkowe: jama bębenkowa, kosteczki słuchowe, trąbka Eustachiusza. Ucho wewnętrzne: błędnik kostny i błoniasty: ślimak, łagiewka, woreczek i przewody półkoliste. Budowa i funkcja struktur receptorycznych: narządu Cortiego, plamek i grzebieni. Charakterystyka komórek rzęsatych i komórek podporowych, mechanizm odbioru bodźców. Odmienności budowy ucha ptaków. (ćwiczenia 3 godz.)

 

! Ćwiczenia z histologii odbywają się w Katedrze Histologii ul. Kopernika 7  (II piętro).

! Zaliczenie praktycznej znajomości preparatów  - 18.06.2018 (poniedziałek)

! Egzamin teoretyczny  - 21 .06.2018 (czwartek) 

! Egzamin poprawkowy – I termin - 25.06.2018 (poniedziałek)

                                             II termin -  03-04.09.2018